Retinoidy to związki chemiczne, które należą do najbardziej przebadanych składników aktywnych. Dzięki swojemu wielozadaniowemu działaniu polecane są wielu osobom z różnymi problemami skórnymi. Aplikowane na skórę redukują przebarwienia, odmładzają, poprawiają jędrność, oraz regulują wydzielanie sebum.
- Co to są retinoidy?
- Jak działają retinoidy na skórę?
- Wybrane retinoidy: retinol, retinol uwodorniony, tretinoina, estry retinylu, retinal
- Kiedy retinoidy zaczną działać?
Co to są retinoidy?
Retinoidy, czyli substancje zawierające witaminę A lub jej naturalne, syntetyczne pochodne np. retinal, tretinoina, retinol. Stosowane miejscowo przenikają przez naskórek, a następnie uczestniczą w uwalnianiu czynników wzrostowych i transkrypcyjnych.
Podczas miejscowego stosowania retinolu, aldehydu retinowego, estrów retinolu muszą one być przekształcone w tretynoinę. W postaci aktywnej stosowana jest już m.in. izotretynoina. W kosmetyce najczęściej stosowany jest retinal lub retinol i jego estry.
W diecie witamina A pochodzi z karotenoidów (marchewka, batat, szpinak, jajka).
Jak retinoidy działają na skórę?
Właściwości przeciwstarzeniowe
Zauważono, że retinoidy przyspieszają cykl komórkowy poprzez uwalnianie keratynocytów do warstwy rogowej sprawiając, że skóra wygląda młodziej. Kolagen jako naturalne białko występujące w organizmie człowieka powoduje, że skóra jest sprężysta i wytrzymała. Retinoidy stosowane miejscowo niwelują jego uszkodzenia, które zostały wywołane przez promieniowanie słoneczne.
Skóra trądzikowa
Co ciekawe, retinoidy działają również na zaskórniki. Wiadomo, że dzieje się tak dzięki hamowaniu aktywności gruczołów łojowych i zmniejszaniu hiperkeratynizacji, która przyczynia się do tworzenia zaskórników. Dodatkowo wykazują delikatne właściwości seboregulujące oraz keratolityczne - sebum zostaje z łatwością wydzielane na powierzchnię skóry.
Przebarwienia
Retinoidy regulują procesy melanogenezy, redukują przebarwienia i pigmentację skóry o około 60%.
Cera sucha
Wzmacniają barierę naskórkową, a tym samym zmniejszają TEWL.
Retinol, retinol uwodorniony, tretinoina, estry retinylu, retinal
Uproszczony schemat metabolizmu retinoidów.
Retinol INCI: Retinol
Wiadomo, że retinol staje się aktywny w naskórku dopiero po wielu przemianach. Retinol charakteryzuje się skutecznym działaniem przeciwstarzeniowym i w zestawieniu z tretinoiną powoduje mniej podrażnień.
Retinol w kosmetykach działa już w niskim stężeniu 0,08%, 0,1%
Fluhr i współpracownicy (1999) potwierdzili, że retinol powoduje znacznie mniejszy rumień i łuszczenie niż kwas retinowy. Jednakże zaobserwowano, że retinol jest 20 razy mniej skuteczny niż tretinoina.
Retinol uwodorniony INCI: Hydrogenated retinol
Forma witaminy A, która przeszła proces uwodornienia - jest bardziej stabilna, zostało zmniejszone ryzyko podrażnienia oraz zachowane są kluczowe właściwości retinolu.
Tretinoina INCI: Tretinoin
Powstaje dzięki utlenianiu retinolu przez aldehyd retinowy lub z retinalu. Kwas retinolowy (tretinoina) odwraca objawy starzenia wywołanego promieniowaniem słonecznym poprzez zmniejszanie rogowacenia starczego, niwelowanie zmarszczek oraz plam soczewicowatych.
Kligman i współpracownicy (1986) przeprowadzili badanie, aby ocenić skuteczność kliniczną 0,05% tretinoiny. Badanie obejmowało aplikację 0,05% tretinoiny na postarzoną fotostarzeniem skórę twarzy i przedramion przez okres 3–12 miesięcy. Tretinoina okazała się być skuteczna w leczeniu fotostarzenia.
Estry retinylu INCI: Retinyl Palmitate
Charakteryzują się najsłabszym działaniem. Należy do nich m.in. palmitynian retinylu, który jest delikatniejszy i ma większą stabilność. Występujące w naskórku estry retinylu wykazują działanie antyfotokancerogenne oraz chronią przed powstawaniem rumienia.
Retinal INCI: Retinal, Retinaldehyd
Powstaje poprzez utlenianie retinolu. Wykazuje działanie łagodzące w przypadku objawów trądziku różowatego. Charakteryzuje go mocniejsza aktywność w porównaniu do retinolu. Dzięki mniejszej zalecanej dawce ryzyko wystąpienia podrażnienia podczas stosowania retinalu spada.
Kiedy retinoidy zaczną działać?
Retinoidy to wyjątkowe składniki aktywne, ale efekty ich działania nie są natychmiastowe. Aplikacja retinoidów może, ale nie musi wiązać się ze skutkami ubocznymi np. skóra staje się podrażniona, łuszcząca oraz bardziej wrażliwa. Podczas procesu retynizacji, który trwa około 12 tygodni nie należy zapominać o pielęgnacji wspierającej barierę hydrolipidową skóry i zawsze stosować krem SPF.
Pierard-Franchimont i współpracownicy (1998) przeprowadzili badanie kliniczne z formulacją retinolu. Zaobserwowali, że spowodowała ona zmniejszenie zmarszczek po 12 tygodniach aplikacji. Można zatem uważać, że retinol jest skuteczny jeśli chodzi o starzenie się skóry i fotostarzenie. Jednak należy zwrócić uwagę, że nośnik stosowany do dostarczania retinolu będzie odgrywał istotną rolę w jego skuteczności.
Kosmetyki, które zadbają o skórę podczas stosowania retinoidów:
Emulsja do mycia twarzy
Emulsyjno - żelowa konsystencja, formuła bez dodatkowych substancji zapachowych, delikatnie oczyszcza skórę, nie powoduje wysuszenia.
Krem Omega CERA
Działa niczym kompres, otula i regeneruje skórę, po 14 dniach widocznie zmniejsza zaczerwienienia, nie posiada dodatkowych substancji zapachowych.
ŹRÓDŁA
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2699641/#b49-cia-1-327
- Baumann, Leslie. Dermatologia estetyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2013, 380 s. ISBN 978-83-200-4339-6
- A. Kołodziejczak, Red., Kosmetologia kliniczna tom 3. Warszawa: PZWL, 2024
Komentarze (0)
Brak komentarzy do tego artykułu. Bądź pierwszą komentującą osobą!